Εκτύπωση

Το λιποίδημα (lipedema) είναι μια χρόνια και προοδευτική διαταραχή του λιπώδους ιστού, που επηρεάζει σχεδόν αποκλειστικά τις γυναίκες. Χαρακτηρίζεται από μη φυσιολογική κατανομή λίπους, κυρίως στα πόδια (γοφοί, μηροί, γόνατα) και συχνά και στα χέρια, ενώ σπάνια επηρεάζει τον κορμό. Το λιποίδημα εμφανίζεται συνήθως στην εφηβεία, αλλά μπορεί να προκληθεί ή να επιδεινωθεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή κατά την προ-εμμηνόπαυση. Ενδέχεται να εμφανιστεί μετά από γυναικολογικές επεμβάσεις όπως χειρουργεία στην μήτρα, στις ωοθήκες, στις σάλπιγγες ή οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση με γενική αναισθησία.

Αν το λιποίδημα διαγνωστεί νωρίς, είναι δυνατόν να αποφευχθεί με την κατάλληλη θεραπεία.

370 εκατομμύρια γυναίκες πλήττονται από λιποίδημα στον κόσμο, χωρίς να γνωρίζουν ότι υπάρχει θεραπεία που μπορεί να τους βοηθήσει.

Κρίνεται καλό να γίνει περαιτέρω έρευνα στο θέμα του λιποιδήματος καθώς θα πρέπει να ενημερωθεί και ο ιατρικός πληθυσμός για τη θεραπεία και αντιμετώπισή του.

Δεν πρόκειται απλώς για παχυσαρκία — το λιποίδημα είναι μια παθολογική συσσώρευση λίπους που δεν υποχωρεί με δίαιτα ή απώλεια βάρους.

Ο λιπώδης ιστός που προσβάλλεται:

✔️ Είναι φλεγμονώδης
✔️ Έχει αλλοιωμένη λειτουργία
✔️ Περιβάλλεται από ίνωση και χρόνια μικροφλεγμονή

Πρακτικά, το σώμα αντιλαμβάνεται τον προσβεβλημένο ιστό ως «τραυματισμένο» και ενεργοποιεί φλεγμονώδεις μηχανισμούς, επιδεινώνοντας σταδιακά την κατάσταση.

Συμπτώματα

  • Πόνος και ευαισθησία στην αφή, κυρίως στα κάτω άκρα
  • Εύκολες μελανιές
  • Πρήξιμο που δεν φεύγει με ξεκούραση ή απώλεια βάρους
  • Δυσανάλογη κατανομή λίπους (π.χ. λεπτός κορμός, «βαριά» πόδια)

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα και το ιατρικό ιστορικό. Συχνά παραμένει αδιάγνωστο για χρόνια, καθώς συγχέεται με παχυσαρκία ή λεμφοίδημα. Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική για την πρόληψη της επιδείνωσης.

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ;

Το λιποίδημα δεν θεραπεύεται πλήρως, αλλά μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά με ένα σύνολο παρεμβάσεων που στοχεύουν στη μείωση του πόνου, του οιδήματος και της φλεγμονής, καθώς και στη διατήρηση καλής κινητικότητας και ψυχικής υγείας.

1. Σταθερό Σωματικό Βάρος

Η διατήρηση ενός σταθερού, υγιούς βάρους (χωρίς απότομες αυξομειώσεις) είναι κρίσιμη για την αποφυγή επιδείνωσης του λιποιδήματος. Δεν στοχεύουμε σε δραστικό αδυνάτισμα, αλλά σε ισορροπία, με έμφαση στην αντιφλεγμονώδη διατροφή και την υγιή λειτουργία του σώματος.

2. Λεμφική Παροχέτευση (Manual Lymphatic Drainage – MLD)

Ειδικοί χειρισμοί από εκπαιδευμένους θεραπευτές, όπως εφαρμόζονται και στο λεμφοίδημα, συμβάλλουν στη βελτίωση της λεμφικής κυκλοφορίας και στην ανακούφιση από το πρήξιμο και την αίσθηση βάρους στα άκρα.

3. Περίδεση Άκρων & Ειδικά Υλικά

Η χρήση ελαστικών επιδέσμων, σε συνδυασμό με προστατευτικά υλικά και κατάλληλη περίδεση από εξειδικευμένο φυσικοθεραπευτή, βοηθά:

  1. στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της άσκησης
  2. στη μείωση του οιδήματος
  3. στη διευκόλυνση της λεμφικής ροής

4. Ελαστικά Ενδύματα

Η καθημερινή χρήση συμπιεστικών ενδυμάτων (όπως κάλτσες, καλσόν, ή μανίκια, ανάλογα με την περιοχή) είναι απαραίτητη για:

  • αποσυμφόρηση των προσβεβλημένων περιοχών
  • πρόληψη επιπλέον κατακράτησης
  • στήριξη της κινητικότητας

5. Άσκηση σε Συνδυασμό με Περίδεση

Η σωματική δραστηριότητα είναι ζωτικής σημασίας. Ο συνδυασμός άσκησης με περίδεση είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός:

  • Βάδισμα (20–30 λεπτά καθημερινά)
  • Ποδήλατο (στατικό ή εξωτερικού χώρου)
  • Κολύμβηση και ασκήσεις μέσα στο νερό (υδροστατική συμπίεση + ήπια άσκηση)
  • Pilates, διατάσεις και ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης

6. Ενυδάτωση & Αυτοφροντίδα

  • 2+ λίτρα φιλτραρισμένου νερού καθημερινά
  • Ενυδατικές κρέμες για το δέρμα, ειδικά μετά την άσκηση ή το ντους
  • Αποφυγή υψηλών θερμοκρασιών, που επιτείνουν τα συμπτώματα

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ;

Η διατροφή παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη διαχείριση του λιποιδήματος — όχι για «αδυνάτισμα», αλλά για τη μείωση της φλεγμονής και της κατακράτησης.

Τι να προτιμάτε:

  • Αντιφλεγμονώδη διατροφή:
    • Μεσογειακή διατροφή με φρέσκα λαχανικά, φρούτα, ψάρια, ελαιόλαδο
    • Πλούσια σε φυτικές ίνες και καλά λιπαρά (όπως ω-3)
  • Χαμηλή πρόσληψη (κυρίως επεξεργασμένων) υδατανθράκων (χωρίς ακρότητες)
  • Επαρκής πρωτεΐνη, που στηρίζει τον μυϊκό ιστό και την αποκατάσταση
  • Καθημερινή ενυδάτωση (2–2.5 λίτρα νερό)

Τι να αποφεύγετε:

  • Επεξεργασμένη ζάχαρη (προκαλεί φλεγμονή & κατακράτηση)
  • Υπερβολικό αλάτι
  • Αλκοόλ, που προκαλεί αγγειοδιαστολή και συμφόρηση
  • Εξαντλητικές δίαιτες, που επιβαρύνουν τον οργανισμό και δεν βελτιώνουν την εικόνα του λιποιδήματος

Συμπέρασμα

Η αντιμετώπιση του λιποιδήματος βασίζεται σε έναν συνδυασμό θεραπευτικών παρεμβάσεων: λεμφική παροχέτευση, σταθερή και προσαρμοσμένη άσκηση, ελαστικά ενδύματα, σωστή διατροφή, ενυδάτωση και ψυχολογική υποστήριξη. Όταν εφαρμόζονται με συνέπεια, μπορούν να προσφέρουν σημαντική ανακούφιση και βελτίωση της καθημερινότητας.

Ευχαριστώ θερμά για τη συνεργασία και τη συμβολή στην επιστημονική επιμέλεια του κειμένου την:
Εβίτα Παπαργυροπούλου
Φυσικοθεραπεύτρια MSc CLT
Lymphedema Clinic Papargyropoulou – Θεραπεία Λεμφοιδήματος
www.lemphoidima.gr

Βιβλιογραφία

  1. “The Effects of Complete Decongestive Therapy or Intermittent Pneumatic Compression Therapy or Exercise Only in the Treatment of Severe Lipedema: A Randomized Controlled Trial”
  2. “Ketogenic Diet: A Nutritional Therapeutic Tool for Lipedema?”
  3. Frontiers in Nutrition (2024) — “The effect of a low‑carbohydrate diet on subcutaneous adipose tissue in females with lipedema”
  4. “LIPLEG: A randomised controlled multicentre investigator‑blinded clinical trial comparing efficacy and safety of surgery versus complex physical decongestive therapy for lipedema”
  5. “Physiotherapy and rehabilitation applications in lipedema management: A literature review”